De beroemde rode knop uit Miljoenenjacht: deal or no deal?

Het is een bekend televisie-incident: de finalist uit Postcode Loterij Miljoenenjacht die in 2013 naar eigen zeggen ‘per ongeluk’ op de befaamde rode knop drukt. Met de druk op de knop sloot de finalist een deal voor 125.000 euro. Alhoewel de finalist direct opmerkt dat hij een vergissing maakt, laat de notaris niet toe het spel verder te spelen. Regels zijn regels. Naderhand blijkt de zelfgekozen koffer van de finalist 5 miljoen euro te vertegenwoordigen, en sleept de finalist producent Endemol voor de rechter. De vraag die zich voordoet: kwam door het drukken op de rode knop tussen Endemol en de finalist een rechtsgeldige overeenkomst tot stand? Meike Dobbelaar, jurist civiel recht, legt uit.

Aanbod en aanvaarding?
Zoals wij laatst in deze blog al aangaven, komt een overeenkomst tot stand door aanbod en aanvaarding. Van belang is dat de wil en de wilsverklaring met elkaar overeenstemmen. Liggen de wil en verklaring (te) ver uit elkaar, dan komt geen rechtsgeldige overeenkomst tot stand. Tenzij sprake is van een situatie waarin iemand er gerechtvaardigd op mag vertrouwen dat de wil en verklaring wel overeenstemmen.

De finalist voert in de procedure aan dat hij het aanbod van de bank nooit aanvaardde: hij was van plan door te spelen, maar vanwege de zenuwen drukte hij per ongeluk op de rode knop. Dit was volgens de finalist zowel voor als direct na het drukken op de knop voor Endemol duidelijk. Uit het drukken op de knop kan daarom geen wilsovereenstemming over beëindiging van het spel worden afgeleid, aldus de finalist.

All in the game
De rechtbank Amsterdam gaat hier niet in mee. Postcode Loterij Miljoenenjacht is een spel waar het beheersen van de zenuwen een grote rol speelt. Onder druk moeten presteren brengt automatisch met zich mee dat onder die druk onjuiste of onhandige beslissingen kunnen worden genomen. Het zou volstrekt in strijd met de geest van het spel zijn als een speler daar steeds op zou kunnen terugkomen. Anders dan in het “normale” handelsverkeer zijn gebrekkige wilsuitingen in sport en spel volgens de rechtbank “all in the game”.

Naast het ontbreken van wilsovereenstemming, doet de finalist een beroep op wanprestatie. De precieze betekenis van het gebruik van de rode knop komt volgens hem niet duidelijk in de spelregels naar voren. Nu de finalist na gebruik van de knop niet verder mocht spelen, is er volgens hem sprake van een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst. Ook hier gaat de rechtbank niet in mee. Dat de functie van de rode knop niet expliciet in de aan hem uitgereikte spelregels stond vermeld, maakt op zichzelf nog niet dat het drukken daarop niet als beslissend moet worden beschouwd. Een regel hoeft immers niet geschreven te zijn om gelding te hebben. Zeker niet nu de functie van de rode knop sinds 2008 op zeer duidelijke wijze voortvloeit uit het programmaformat, waar de finalist zich van tevoren ook nog eens akkoord mee verklaarde.

De finalist laat het er niet bij zitten, en gaat in hoger beroep.

Oordeel in hoger beroep
Het gerechtshof Amsterdam sluit zich aan bij het oordeel van de rechtbank, maar voegt daaraan nog het volgende toe. Volgens het hof wordt de wil van de finalist om in te gaan op het bod van de bank kenbaar gemaakt door op de rode knop te drukken. Dit is immers ook wat voortvloeit uit de regels van het spel. Een uitzondering hierop wordt niet makkelijk aangenomen. Anders gezegd: onder de gegeven omstandigheden zal snel sprake zijn van het gerechtvaardigd vertrouwen dat het drukken op de rode knop overeenstemt met de wil van de kandidaat het bod van de bank te aanvaarden.

Conclusie
Uit deze zaak kunnen we afleiden dat, ondanks dat de wil en wilsverklaring niet met elkaar overeenstemmen, er toch een rechtsgeldige overeenkomst tot stand kan komen. Hiervoor moet wel het gerechtvaardigd vertrouwen bestaan dat de wil en verklaring in overeenstemming zijn. In deze zaak oordeelde de rechter dat de wil en verklaring in overeenstemming waren, omdat het spel juíst met zich meebracht dat onder druk gepresteerd moest worden. Een foutje kan dan gemaakt worden, maar dit is het risico van het spelen van het spel. Afhankelijk van alle omstandigheden van het geval, kan het dus in ieder geval zo zijn dat handelingen in sport en spel anders worden opgevat dan handelingen in het normale handelsverkeer.

Klik hier voor de uitspraak.

Vindt jouw wederpartij dat er geen rechtsgeldige overeenkomst tot stand is gekomen? Wordt er een beroep gedaan op wanprestatie? Of heb je vragen over dit artikel, of over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail dobbelaar@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Meike Dobbelaar

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

Waarom Capri Sun haar vormmerk kwijtraakte

Waarom Capri Sun haar vormmerk kwijtraakte. Vrijbrief om de nietigheid van haar modelregistraties in te roepen?

Door Roos Sibbes | juli 31, 2019

Capri Sun, producent van kinderdrankjes in de bekende sta-zakjes, raakt haar vormmerk kwijt. Wat betekent dat in de praktijk?   Wat speelde zich af? Capri Sun Ag (hierna: Capri Sun) brengt kindervruchtensappen in de bekende ‘sta-zakjes’ op de markt onder het merk CAPRI SUN. Capri Sun heeft in 1997 een Internationale aanvraag voor een vormmerk…

Intersnack kraakt een harde noot met het merkrecht op Tijgernootjes

Intersnack kraakt een harde noot met het merkrecht op Tijgernootjes

Door Bodil Koppejan | juli 10, 2019

Iedereen kent de lekkernij wel van een feestje of van een gezellig avondje op de bank: het Tijgernootje. Sinds 1993 produceert en verhandelt Frito-Lay, eigenaar van Duyvis, de welbekende pinda waarvan de buitenste laag twee verschillende kleuren heeft waardoor er een tijgerpatroon ontstaat. Onlangs boog de rechtbank Gelderland zich over een zaak waarin het uiterlijk…

Koop is koop

De man met de hamer: koop is koop!

Door Babette van de Venne | juli 17, 2019

Op grond van de wet moet aan twee ‘simpele’ vereisten worden voldaan om een rechtsgeldige overeenkomst tot stand te laten komen. Er moet sprake zijn van een aanbod en van de aanvaarding van dat aanbod. Dit klinkt heel simpel, maar vaak ligt het toch iets genuanceerder dan dat. Een goed voorbeeld hiervan is de zaak…

#4, Vakblad Aannemer, waarschuwingsplicht

‘Er blijft weinig over van de eerste etage’: voldoende waarschuwing?

Door Babette van de Venne | april 30, 2019

Bij het uitvoeren van aannemingswerkzaamheden kan schade ontstaan. De opdrachtgever stelt zich in zo’n geval vaak op het standpunt dat er sprake is van wanprestatie, en houdt de aannemer aansprakelijk voor de schade. Aansprakelijk zijn voor schade vindt niemand prettig en zeker niet als de schade groot is. Daarom proberen aannemers hun aansprakelijkheid vaak contractueel…