Jongetje van 9 raakt pink kwijt: is school aansprakelijk?

Op 10 juli 2018 deed de rechtbank Overijssel uitspraak in een zaak tussen de ouders van een jongetje van 9 en een basisschool. Tijdens het buitenspelen verloor het jongetje zijn pink na een ongeluk met een dichtgevallen putdeksel. De ouders vinden dat de school verantwoordelijk is voor het verliezen van de pink van het jongetje. De kantonrechter buigt zich over deze vraag. Wat de rechter oordeelt, lees je hieronder.

Wat was er aan de hand?
Op 29 mei 2015 speelde de klas van het 8-jarige jongetje buiten op het schoolplein. Als gevolg van een ongelukkige samenloop van omstandigheden kwam een putdeksel – gelegen op het schoolplein – terecht op de pink van het jongetje. De pink moest geamputeerd worden. De ouders van het jongetje hielden de school verantwoordelijk voor zowel de materiële als immateriële schade als gevolg van het ongeval. Zij stelden dat de school onrechtmatig handelde door niet de juiste veiligheidsmaatregelen te treffen.

De Kelderluik-criteria, hoe zit het ook alweer?
De uitspraak die onlosmakelijk verbonden is met ‘onrechtmatige gevaarzetting’, waar het in deze zaak over gaat, betreft het Kelderluik-arrest.  In 1965 bepaalde de Hoge Raad een aantal criteria aan de hand waarvan gemeten kan worden of er sprake is of kan zijn van een onrechtmatige daad bij gevaarzetting. De volgende criteria zijn door de Hoge Raad geformuleerd:

  1. Ten eerste is van belang hoe waarschijnlijk het is dat de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid niet in acht worden genomen;
  2. Verder is belangrijk hoe groot de kans is dat uit die onoplettendheid en onvoorzichtigheid ongevallen voortkomen;
  3. Daarnaast is de ernst van de mogelijke gevolgen van belang;
  4. Het laatste criterium dat de Hoge Raad hanteert is hoe bezwaarlijk de te nemen maatregelen zijn die het ongeval hadden kunnen voorkomen.

Nalatigheid als onrechtmatige gevaarzetting
Volgens  vaste rechtspraak is er sprake van gevaarzetting wanneer iemand voor een ander een  gevaar in het leven roept. De enkele mogelijkheid dat een gedraging tot schade leidt, maakt die gedraging nog niet onrechtmatig. De vraag of er daadwerkelijk sprake is van een gevaarzetting, beoordeelt een rechter aan de hand van de door de Hoge Raad opgestelde ‘Kelderluik-criteria’, zoals hierboven opgesomd.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen actief handelen als oorzaak voor het intreden van de schade, maar ook juist het niet-ingrijpen kan schadelijke gevolgen hebben.  Dit wordt ook wel bestempeld als  ‘zuiver nalaten’. Uit de rechtspraak blijkt dat  dit zogenoemde ‘zuiver nalaten’  slechts in uitzonderlijke gevallen onrechtmatigheid kan opleveren.  Het nalaten is pas onrechtmatig op het moment dat het betreffende gevaar doordringt tot het bewustzijn van degene die iets nalaat/niet ingrijpt.

In de uitspraak verwijten de ouders de school dat zij de putdeksel niet had laten vastzetten door de gemeente. Indien dit wel was gebeurd, dan had de pink van hun zoontje niet onder de putdeksel kunnen komen.  Zij verwijten de school dus nalatigheid. Maar de rechter oordeelt dat er geen sprake is van zuivere nalatigheid.  Wil er sprake zijn van onrechtmatige nalatigheid dan moet de school – zoals hiervoor uiteengezet – zich er bewust van te zijn dat de putdeksels een potentieel gevaar vormen, of dient het gevaar kenbaar te zijn. De rechter oordeelt dat van beide gevallen geen sprake is, en stelt de ouders in het ongelijk.

Tot slot
In eerste instantie denkt men bij onrechtmatigheid bij gevaarzetting  vaak aan het veroorzaken van een gevaarlijke situatie. Maar deze uitspraak laat zien dat er soms ook sprake kan zijn van een nalatigheid. Gevaarzetting in de vorm van nalatigheid moet weer aan andere vereisten voldoen, wil er sprake zijn van onrechtmatige en zuivere nalatigheid.  Ook  als ondernemer dien je er dus bij stil te staan dat in sommige gevallen een nalatigheid voor onrechtmatigheid kan zorgen. Ga dit dus na in je onderneming en voorkom dat een ander schade oploopt.

Klik hier voor de uitspraak.

Ben jij aansprakelijk gesteld wegens op grond van gevaarzetting? Heb jij vragen over de Kelderluik-criteria? Of heb je vragen over dit artikel, of over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail birnie@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Puk Birnie

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

#10, Vakblad Aannemer, Retentierecht

Het retentierecht: de feiten op een rijtje

Door Michel Zaaijer | januari 11, 2019

Hopelijk is het niet aan de orde van de dag, maar het komt bij jou als ondernemer vast wel eens voor dat een andere partij niet betaalt. Hoe los je dit nu op? Een mogelijke manier is het uitoefenen van het zogenaamde ‘retentierecht’. Wat dit precies is en welke stappen genomen moeten worden, legt onze…

Het retentierecht de feiten op een rijtje

Het retentierecht: de feiten op een rijtje

Door Michel Zaaijer | oktober 31, 2018

Hopelijk is het niet aan de orde van de dag, maar het komt bij jou als ondernemer vast wel eens voor dat een andere partij niet betaalt. Hoe los je dit nu op? Een mogelijke manier is het uitoefenen van het zogenaamde ‘retentierecht’. Wat dit precies is en welke stappen genomen moeten worden, legt onze…

Bestuurder BV handelt onrechtmatig wat nu

Bestuurder BV handelt onrechtmatig: wat nu?

Door Michel Zaaijer | augustus 22, 2018

Een BV kan aansprakelijk zijn voor schade omdat contractuele of wettelijke verplichtingen worden geschonden. Naast de BV kan de bestuurder achter de BV evengoed aansprakelijk zijn voor schade. Het gebeurt steeds vaker dat bij schade de bestuurder wordt aangesproken als diegene – gelet op zijn wettelijke taakuitoefening – onzorgvuldig of onbehoorlijk handelt. Als vast komt…

#9, Vakblad Aannemer, Haviltex

Contract: taalkundige uitleg of toch de bedoeling van partijen?

Door Puk Birnie | januari 8, 2019

Het zorgt bij gesloten contracten vaak voor veel problemen: de ene partij die op basis van de overeenkomst iets anders verwachtte dan de andere partij. In de juridische wereld is er daarom door de Hoge Raad al lang geleden een belangrijk toetsingskader in het leven geroepen, namelijk het ‘Haviltex-criterium’. Uit het Haviltex-arrest volgt dat bij…