Hoe een fles sinaasappellikeur kan leiden tot een aansprakelijkstelling

Als ondernemer moet je bedrijfsplaats veilig zijn, maar ook de omgeving zoals bijvoorbeeld de bijbehorende parkeerplaats. Een ongeluk met werknemers of klanten schuilt immers in een klein hoekje. Recent deed de rechtbank Amsterdam een interessante  uitspraak over aansprakelijkheid voor schade door een gebrekkige opstal. Bij de beoordeling van de aansprakelijkheid stonden de gevaarzettingscriteria uit het oude Kelderluik-arrest centraal. Onze jurist civiel recht Lizzy Jansen legt deze criteria aan de hand van de volgende de zaak uit.

Wat speelde zich af?
Een meisje van zestien dronk samen met haar vriendinnen op de parkeerplaats van een discotheek een fles Canei en een fles sinaasappellikeur. Na het drinken wilde de vriendinnengroep naar binnen. De discotheek weigerde het meisje binnen te laten, zij werd terug naar buiten gestuurd. De discotheek liet de vriendinnen van het meisje wel toe. Het meisje ging op een muurtje zitten om de hoek van de ingang van de discotheek.

Het meisje viel daarna in een trapgat van 3 tot 4 meter diep. Hierdoor liep zij onder meer gebroken ribben, een hersenkneuzing, een longkneuzing, een gescheurde enkelband, verrekte kniebanden en letsel aan haar ruggenwervels op.

Het meisje stelt de discotheek aansprakelijk voor de schade. De vraag in deze zaak luidt of de discotheek aansprakelijk is voor de letselschade van het meisje.

Kelderluikcriteria
Het trapgat wordt aangemerkt als een opstal. De rechtbank moet daarom beoordelen of er sprake is van een gebrekkige opstal. Daarbij past de rechter de zogenaamde “Kelderluikcriteria” toe. Deze criteria zijn:

  1. Hoe waarschijnlijk kan de niet-inachtneming van de vereiste onoplettendheid en voorzichtigheid worden geacht?
  2. Hoe groot is de kans dat uit deze niet-inachtneming ongevallen staan?
  3. Hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn?
  4. Hoe bezwaarlijk zijn de te nemen veiligheidsmaatregelen?

Als ondernemer is het van belang om deze criteria te toetsen op de bedrijfsplaats en eventueel daarbuiten.

Standpunt partijen
Het meisje is van mening dat de situatie rondom het trapgat onveilig is, en dat er een speciale rustruimte moet zijn waar ze veilig had kunnen wachten op haar rit naar huis. Zij vindt het trapgat gebrekkig door het ontbreken van verlichting en de lage afscheiding van het trapgat. Hierdoor kan het trapgat over het hoofd kan worden gezien, aldus het meisje. De discotheek had voor een veiligere opzet moeten kiezen om ongelukken te voorkomen.

De discotheek stelt daarentegen dat het trapgat voldoet aan de eisen die daaraan mogen worden gesteld.

Wat vindt de rechter?
Niet-inachtneming van de onoplettendheid en voorzichtigheid
Over het trapgat merkt de rechter het volgende op:

  • Het trapgat bevindt zich op het terrein van de discotheek, om de hoek van de ingang. In de discotheek worden alcoholische dranken verkocht aan (jonge) bezoekers, waardoor verwacht moet worden dat bezoekers onder invloed van alcohol kunnen zijn. Personen die onder invloed van alcohol zijn, kunnen in mindere mate oplettendheid zijn;
  • Het gaat om een trapgat van 3 à 4 meter diep dat zich om de hoek van de ingang van deze discotheek bevindt. Dit gat is afgeschermd door middel van een laag muurtje;
  • De rechter merkt het trapgat aan als een “opstal waarvan een hoog veiligheidsniveau mag worden verwacht”. Dit geldt ook voor zowel de binnen- als buitenkant van de discotheek. De bezoekers hangen namelijk vaak rond de discotheek;
  • Door het plaatsen van het muurtje is duidelijk dat het om een gevaarzettende situatie gaat. De vraag is dan vervolgens of dit een voldoende veiligheidsmaatregel is.

Kans op ongevallen
De rechtbank oordeelt dat het muurtje in ieder geval voorkomt dat een niet heel oplettend persoon het trapgat inloopt. Het meisje gaf namelijk expliciet aan het muurtje wel te hebben gezien: ze is erop gaan zitten. Een muurtje heeft per definitie een afscheidende functie, en daarmee ook een waarschuwend effect. Ook een minder oplettend persoon zal bij het zitten op een muurtje dus al begrijpen dat met dat muurtje iets wordt afgescheiden. Verder is het volgens de rechter moeilijk voorstelbaar dat iemand die direct naast het trapgat plaatsneemt, het trapgat niet ziet.

De rechtbank oordeelt  al met al dat de discotheek geen situatie in het leven riep die gevaarlijk is, en dat er dus geen sprake is van een gebrekkige opstal. De discotheek is niet aansprakelijk voor de schade. De overige criteria komen daarom verder niet aan de orde.

Conclusie
Uit bovenstaande kun je afleiden dat jij er als ondernemer voor moet zorgen dat niet alleen de werkplaats, maar ook de omgeving veilig moet zijn. Zoals uit bovenstaande blijkt kan een ongeval ertoe leiden dat een partij jou aansprakelijk stelt. Als je dan geen of onvoldoende veiligheidsmaatregelen trof, kan dit leiden tot onnodige kosten. Probeer dit te voorkomen!

Klik hier voor de uitspraak.

Ben jij aansprakelijk gesteld? Heb je vragen over de toepassing van bovenstaande criteria? Of heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail jansen@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Lizzy Jansen

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

‘Er blijft weinig van de eerste etage van de woning over’ voldoende waarschuwing

‘Er blijft weinig over van de eerste etage’: voldoende waarschuwing?

Door Babette van de Venne | maart 4, 2019

Bij het uitvoeren van aannemingswerkzaamheden kan schade ontstaan. De opdrachtgever stelt zich in zo’n geval vaak op het standpunt dat er sprake is van wanprestatie, en houdt de aannemer aansprakelijk voor de schade. Aansprakelijk zijn voor schade vindt niemand prettig en zeker niet als de schade groot is. Daarom proberen aannemers hun aansprakelijkheid vaak contractueel…

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen een waardevolle toevoeging

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen: een waardevolle toevoeging?

Door Babette van de Venne | januari 30, 2019

Anno 2019 is het geheimhouden van bedrijfsinformatie een stuk ingewikkelder en complexer dan voorheen. Werknemers stappen vaker over naar een andere werkgever of ze beginnen voor zichzelf. Het komt dan ook met enige regelmaat voor dat een (oud-)werknemer vertrouwelijke informatie kopieert en lekt aan die nieuwe werkgever of aan de concurrent. Daarnaast speelt de digitalisering…

Een bedrogen bruid

Een bedrogen bruid?

Door Meike Dobbelaar | februari 27, 2019

Wanneer partijen een overeenkomst aangaan, bestaan er over en weer verplichtingen. Voor een geldige overeenkomst moeten de wil en verklaring van beide partijen met elkaar overeenstemmen. Maar er kunnen zich situaties voordoen waarin je geen behoefte meer hebt aan de afspraken met de ander. Bijvoorbeeld wanneer blijkt dat een overeenkomst onder invloed van een zogenaamd…

De Wet Affectieschade 4 vragen en antwoorden

De Wet Affectieschade: 4 vragen en antwoorden

Door Meike Dobbelaar | januari 23, 2019

Affectieschade: wat is het eigenlijk? Affectieschade is de immateriële schade die iemand lijdt doordat een persoon – waarmee men een affectieve band heeft – door toedoen van een ander ernstig gewond raakt of overlijdt. Deze immateriële schade kan bestaan uit leed, verdriet of gederfde levensvreugde. Met ingang van 1 januari 2019 zijn de artikelen 6:107…