Hoge Raad: géén doorbetaling loon na ontslag op staande voet!

Bij een ontslag staande voet eindigt de arbeidsovereenkomst per direct en staakt de werkgever direct de loonbetaling. Vaak legt de werknemer zich hier niet bij neer, aangezien hij geen aanspraak maakt op een uitkering. Als het tot een procedure komt beoordeelt de kantonrechter, en eventueel vervolgens ook het gerechtshof, achteraf of het ontslag terecht gegeven is en of er over een (soms lange) periode alsnog loon moet worden betaald. Afgelopen maand velde de Hoge Raad een interessant oordeel over de loondoorbetalingsplicht bij ontslag op staande voet. Onze arbeidsrechtjurist Jolien Mooij legt uit.

Dringende reden
Aanleiding was een werknemer van een boekdrukkerij die op staande voet werd ontslagen wegens diefstal. Alle medewerkers van de boekdrukkerij mochten per jaar een bepaald aantal boeken mee naar huis nemen, mits de leidinggevende hiervoor toestemming gaf. Deze toestemming moest blijken uit een stempel en handtekening van de leidinggevende in het boek. De betreffende werknemer had drie boeken in zijn auto, die niet waren voorzien van een stempel en handtekening. De werkgever ontsloeg de werknemer daarom per 7 oktober 2015 op staande voet.

Beoordeling
In eerste aanleg oordeelde de kantonrechter dat er geen sprake was van een dringende reden. De kantonrechter vernietigde het ontslag, verklaarde voor recht dat de arbeidsovereenkomst tussen partijen niet was beëindigd en veroordeelde de werkgever tot doorbetaling van loon vanaf 7 oktober 2015.

De werkgever stelde vervolgens hoger beroep in. In deze procedure heeft hij het hof ervan overtuigd dat de werknemer de boeken zonder toestemming wegnam, en dat er dus een dringende reden voor ontslag was. Op 30 mei 2017 gaf het hof haar eindoordeel. Zij bepaalde dat de arbeidsovereenkomst alsnog per 31 mei 2017 eindigde en verklaarde voor recht dat de werknemer over de periode van 7 oktober 2017 tot 31 mei 2017 geen aanspraak maakte op loon.

Conform de wet stelde het hof de einddatum vast op 31 mei 2017. Volgens de wetgeschiedenis moet dit namelijk een toekomstig tijdstip zijn, het tijdstip mag niet voor de datum van de uitspraak liggen. Over het loon oordeelde het hof dat dit niet verschuldigd is, nu de hoofdregel luidt ‘geen arbeid, geen loon’ en er geen sprake is van een uitzonderingssituatie waarin het werk niet is verricht om redenen die voor rekening van de werkgever komen.

De Hoge Raad boog zich vervolgens over dit laatste. In cassatie draaide het dus om de vraag of het hof de werknemer zijn volledige loonaanspraak mocht ontzeggen.

Arbeidsovereenkomst bestaat nog, geen loon
De Hoge Raad oordeelde dat het hof de wet in deze situatie zo mocht toepassen. Hoewel de arbeidsovereenkomst in deze situatie dus tussen 7 oktober 2015 en 31 mei 2017 wel degelijk bestond, maakte de werknemer over die periode dus geen aanspraak op loon.

Dit oordeel is opmerkelijk, nu de rechtspraak en literatuur verdeeld waren over deze kwestie.  De gedachte was dat, hoewel soms onbevredigend, het loon doorbetaald moest worden tot aan het door de rechter vastgestelde tijdstip van beëindiging van de arbeidsovereenkomst, en slechts de mogelijkheid bestond om het loon te matigen. Ook de conclusie van de advocaat-generaal  had die strekking.

Voorgaande betekent dat het voor werkgevers loont om in een dergelijke procedure een beroep te doen op de hoofdregel ‘geen arbeid, geen loon’.  Vervolgens kan de werknemer een beroep doen op de uitzonderingssituatie (de arbeid is niet verricht om redenen die voor rekening van de werkgever komen, daarom wel recht op loon). Er kunnen omstandigheden zijn waaronder de werknemer zich daarop met succes kan beroepen, maar het is dan wel aan de werknemer om aan te tonen dat van die omstandigheden sprake is.

Klik hier voor de uitspraak.

Heb jij vragen over ontslag op staande voet? Weet je niet of je in zo’n situatie loon moet doorbetalen? Of heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail mooij@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Jolien Mooij

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

Bestuurder BV handelt onrechtmatig wat nu

Bestuurder BV handelt onrechtmatig: wat nu?

Door Michel Zaaijer | augustus 22, 2018

Een BV kan aansprakelijk zijn voor schade omdat contractuele of wettelijke verplichtingen worden geschonden. Naast de BV kan de bestuurder achter de BV evengoed aansprakelijk zijn voor schade. Het gebeurt steeds vaker dat bij schade de bestuurder wordt aangesproken als diegene – gelet op zijn wettelijke taakuitoefening – onzorgvuldig of onbehoorlijk handelt. Als vast komt…

Het stuiten van de verjaring van een geldvordering hoe zit dat

Het stuiten van de verjaring van een geldvordering: hoe zit dat?

Door Puk Birnie | augustus 3, 2018

Onlangs behandelden wij al de uitspraak waarin de rechtbank oordeelde dat een bank niet aansprakelijk is als een rekeninghouder geld naar een verkeerde rekening overboekt. Deze vorm van onverschuldigde betaling valt onder de eigen verantwoordelijkheid. Op 18 juli 2018 deed de rechtbank Midden-Nederland wederom een uitspraak over de onverschuldigde betaling. Ditmaal met een iets andere…

Opgelet bij het ontbinden van overeenkomsten!

Opgelet bij het ontbinden van overeenkomsten!

Door Puk Birnie | juli 11, 2018

Het gebeurt dagelijks: het sluiten van overeenkomsten. Helaas ontstaan er ook problemen bij de uitvoering van overeenkomsten. Zo kan een aannemer slecht werk leveren, of een product niet voldoen aan de verwachtingen.  Veel mensen houden vast aan de gedachte dat men altijd de overeenkomst nog kan ontbinden. Toch werkt het in de praktijk niet zo.…

Bedrag overgemaakt naar verkeerde ontvanger wat nu

Bedrag overgemaakt naar verkeerde ontvanger: wat nu?

Door Puk Birnie | juni 12, 2018

Als ondernemer zijn financiële handelingen aan de orde van de dag. Met een alerte controller in dienst worden fouten niet snel gemaakt. Toch kan het gebeuren dat je een geldbedrag per ongeluk naar een verkeerd rekeningnummer overmaakt. Onlangs deed de rechtbank Amsterdam uitspraak in een zaak betreffende een zogeheten ‘onverschuldigde betaling’. De zaak kwam groot…