Je werknemer voor de strafrechter: reden voor ontslag?

Voor luchtvaartmaatschappij Transavia in ieder geval niet. Zij mocht een piloot die samen met zijn vader een straatrace hield in Loosdrecht – waarbij nota bene een dodelijk slachtoffer viel – niet ontslaan! Zijn er situaties waarbij de werkgever de werknemer wel mocht ontslaan, en waarom is daarvan in deze zaak geen sprake?
Je werknemer voor de strafrechter reden voor ontslag
De Transaviazaak: de feiten
De betreffende piloot besloot op 16 maart 2016 een ‘straatrace’ met zijn vader te houden. Hij reed achter zijn vader aan met een vermoedelijke gemiddelde snelheid van 146 kilometer per uur, op een weg waar hij 50 mocht rijden. De duisternis was ingetreden en het was een onoverzichtelijke weg met veel in- en afritten van woonhuizen. De situatie had een wedstrijdmatig karakter, aldus de strafrechter. De vader veroorzaakte vervolgens een dodelijk ongeluk. De strafrechter oordeelde dat er geen sprake was van medeschuld van de piloot aan het dodelijke ongeval, maar wel van extreem gevaarzettend gedrag. Hiervoor legde de rechter een straf op van 100 uur taakstraf en één jaar rijontzegging. De piloot ontkende overigens in alle toonaarden, ondanks een stortvloed aan bewijs.

Het verzoek van Transavia
Transavia verzoekt de kantonrechter de arbeidsovereenkomst per direct te ontbinden zonder vergoeding. Zij stelt dat er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen. Er is sprake van extreem gevaarzettend gedrag in het verkeer en het overtreden van (verkeers)veiligheidsnormen. Volgens Transavia heeft de piloot een voorbeeldfunctie waarin hij juist verantwoordelijk is voor de veiligheid van anderen. Dit gedrag is daarom niet verenigbaar met zijn functie. Transavia stelt daarnaast dat de piloot haar onjuist heeft ingelicht en dat hij geen verantwoordelijkheid neemt. Transavia is van mening dat haar commerciële belangen worden geschaad. Tot slot stelt zij dat de collega’s van de piloot niet langer met hem wensen te werken.

De beslissing van de kantonrechter
De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst niet, en maakt daarbij de volgende afwegingen:

  • Er bestaat een zekere relatie tussen het overtreden van de verkeersveiligheidsvoorschriften en de functie van de piloot. Toch is het extreem gevaarzettende gedrag door de strafrechter ‘slechts’ beoordeeld als overtreding, en niet als misdrijf;
  • De overtreding vond eenmalig plaats;
  • Er is geen beleid binnen Transavia waaruit blijkt dat ernstige verkeersovertredingen gevolgen kunnen hebben voor het uitoefenen van het beroep van piloot;
  • Transavia heeft niet aangetoond dat de ontzegging van de rijbevoegdheid gevolgen kan hebben voor het vliegbrevet van de piloot;
  • Er is onvoldoende onderbouwd waarom problemen met de betreffende collega’s niet met een ander rooster op te lossen zijn;
  • Er zijn geen aanwijzingen dat er sprake is van een veiligheidsrisico, dit blijkt ook niet uit het verleden;
  • Transavia moest vanaf het begin ernstig rekening houden met deze veroordeling omdat zij van de situatie op de hoogte was;
  • Tot slot koos Transavia er zelf voor om de piloot in oktober 2016 een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd te geven, terwijl zij ervan op de hoogte was dat de piloot in beeld was als verdachte.

Gezien het bovenstaande ziet de kantonrechter geen reden om de arbeidsovereenkomst te ontbinden.

Hoe ging dat in andere situaties?
De Hoge Raad bepaalde in 2010 al dat een strafrechtelijke veroordeling in beginsel geen dringende reden oplevert voor ontslag. Het ging in dat geval om een werknemer die een gevangenisstraf moest uitzitten. Uit andere uitspraken blijkt dat een strafrechtelijke veroordeling een factor kán zijn om de arbeidsovereenkomst te ontbinden, indien de aard van het misdrijf en de aard van de werkzaamheden verband houden met elkaar. Maar nog belangrijker zijn ‘alle omstandigheden van de situatie’. Zo kijkt de rechter bijvoorbeeld naar de vraag of de werkgever door de veroordeling een slechte naam krijgt, of het een eenmalige gebeurtenis is en of de werknemer zijn werkgever op tijd en juist informeert.

Voorbeelden van zaken waarin er wél werd ontbonden:

  • Een teamlid Bagage Processen in beschermd gebied op Schiphol, die strafrechtelijk veroordeeld was voor het invoeren van 7 kilo cocaïne. Volgens de kantonrechter moest worden ontbonden omdat hij zijn vertrouwenspositie misbruikte en omdat hij vanwege zijn veroordeling niet langer in bezit was van een Schipholpas, hetgeen noodzakelijk was voor zijn functie;
  • Een werknemer die was veroordeeld voor poging tot doodslag en zware mishandeling. De omstandigheden dat er sprake was van ernstig geweld, de weerstand onder collega’s voor zijn terugkeer en de goede arbeidsmarktpositie van de werknemer maakten dat de kantonrechter tot ontbinding overging.

Voorbeeld van een zaak waarin er niet werd ontbonden:

  • Een werknemer in een ziekenhuis was veroordeeld voor het bezit en de productie van harddrugs. De kantonrechter was van mening dat de feiten weliswaar enig verband vertoonden met de aard van het dienstverband, maar achtte dit onvoldoende ‘direct’: de feiten waren in de privésfeer gepleegd, zonder dat de werknemer daarbij gebruik maakte van zijn positie bij het ziekenhuis.

Conclusie
Wanneer je werknemer strafrechtelijk wordt veroordeeld, kun je er dus niet zomaar van uitgaan dat je de arbeidsovereenkomst kunt laten ontbinden. Niet alleen de strafrechtelijke veroordeling, maar alle omstandigheden van het geval zijn van belang.

Wil je weten of je jouw werknemer kunt ontslaan? Of heb je vragen over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail rodenburg@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Leonie Rodenburg

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

‘Er blijft weinig van de eerste etage van de woning over’ voldoende waarschuwing

‘Er blijft weinig over van de eerste etage’: voldoende waarschuwing?

Door Babette van de Venne | maart 4, 2019

Bij het uitvoeren van aannemingswerkzaamheden kan schade ontstaan. De opdrachtgever stelt zich in zo’n geval vaak op het standpunt dat er sprake is van wanprestatie, en houdt de aannemer aansprakelijk voor de schade. Aansprakelijk zijn voor schade vindt niemand prettig en zeker niet als de schade groot is. Daarom proberen aannemers hun aansprakelijkheid vaak contractueel…

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen een waardevolle toevoeging

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen: een waardevolle toevoeging?

Door Babette van de Venne | januari 30, 2019

Anno 2019 is het geheimhouden van bedrijfsinformatie een stuk ingewikkelder en complexer dan voorheen. Werknemers stappen vaker over naar een andere werkgever of ze beginnen voor zichzelf. Het komt dan ook met enige regelmaat voor dat een (oud-)werknemer vertrouwelijke informatie kopieert en lekt aan die nieuwe werkgever of aan de concurrent. Daarnaast speelt de digitalisering…

Reviews gereviewd de mogelijke juridische gevolgen van online gesjoemel

Reviews gereviewd: de mogelijke juridische gevolgen van online gesjoemel

Door Meike Dobbelaar | mei 29, 2019

Wie ontevreden is over een product of bedrijf, kan zich op websites, social media of bij het bedrijf zelf daarover afreageren. Uit onderzoek blijkt dat online reviews een belangrijke rol spelen in het keuzeproces van consumenten. Staan er ergens veel negatieve recensies, dan krabben zij zichzelf nog wel eens achter de oren voordat zij tot…

De beroemde rode knop uit Miljoenenjacht deal or no deal

De beroemde rode knop uit Miljoenenjacht: deal or no deal?

Door Meike Dobbelaar | april 3, 2019

Het is een bekend televisie-incident: de finalist uit Postcode Loterij Miljoenenjacht die in 2013 naar eigen zeggen ‘per ongeluk’ op de befaamde rode knop drukt. Met de druk op de knop sloot de finalist een deal voor 125.000 euro. Alhoewel de finalist direct opmerkt dat hij een vergissing maakt, laat de notaris niet toe het…