Je werknemer voor de strafrechter: reden voor ontslag?

Voor luchtvaartmaatschappij Transavia in ieder geval niet. Zij mocht een piloot die samen met zijn vader een straatrace hield in Loosdrecht – waarbij nota bene een dodelijk slachtoffer viel – niet ontslaan! Zijn er situaties waarbij de werkgever de werknemer wel mocht ontslaan, en waarom is daarvan in deze zaak geen sprake?
Je werknemer voor de strafrechter reden voor ontslag
De Transaviazaak: de feiten
De betreffende piloot besloot op 16 maart 2016 een ‘straatrace’ met zijn vader te houden. Hij reed achter zijn vader aan met een vermoedelijke gemiddelde snelheid van 146 kilometer per uur, op een weg waar hij 50 mocht rijden. De duisternis was ingetreden en het was een onoverzichtelijke weg met veel in- en afritten van woonhuizen. De situatie had een wedstrijdmatig karakter, aldus de strafrechter. De vader veroorzaakte vervolgens een dodelijk ongeluk. De strafrechter oordeelde dat er geen sprake was van medeschuld van de piloot aan het dodelijke ongeval, maar wel van extreem gevaarzettend gedrag. Hiervoor legde de rechter een straf op van 100 uur taakstraf en één jaar rijontzegging. De piloot ontkende overigens in alle toonaarden, ondanks een stortvloed aan bewijs.

Het verzoek van Transavia
Transavia verzoekt de kantonrechter de arbeidsovereenkomst per direct te ontbinden zonder vergoeding. Zij stelt dat er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen. Er is sprake van extreem gevaarzettend gedrag in het verkeer en het overtreden van (verkeers)veiligheidsnormen. Volgens Transavia heeft de piloot een voorbeeldfunctie waarin hij juist verantwoordelijk is voor de veiligheid van anderen. Dit gedrag is daarom niet verenigbaar met zijn functie. Transavia stelt daarnaast dat de piloot haar onjuist heeft ingelicht en dat hij geen verantwoordelijkheid neemt. Transavia is van mening dat haar commerciële belangen worden geschaad. Tot slot stelt zij dat de collega’s van de piloot niet langer met hem wensen te werken.

De beslissing van de kantonrechter
De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst niet, en maakt daarbij de volgende afwegingen:

  • Er bestaat een zekere relatie tussen het overtreden van de verkeersveiligheidsvoorschriften en de functie van de piloot. Toch is het extreem gevaarzettende gedrag door de strafrechter ‘slechts’ beoordeeld als overtreding, en niet als misdrijf;
  • De overtreding vond eenmalig plaats;
  • Er is geen beleid binnen Transavia waaruit blijkt dat ernstige verkeersovertredingen gevolgen kunnen hebben voor het uitoefenen van het beroep van piloot;
  • Transavia heeft niet aangetoond dat de ontzegging van de rijbevoegdheid gevolgen kan hebben voor het vliegbrevet van de piloot;
  • Er is onvoldoende onderbouwd waarom problemen met de betreffende collega’s niet met een ander rooster op te lossen zijn;
  • Er zijn geen aanwijzingen dat er sprake is van een veiligheidsrisico, dit blijkt ook niet uit het verleden;
  • Transavia moest vanaf het begin ernstig rekening houden met deze veroordeling omdat zij van de situatie op de hoogte was;
  • Tot slot koos Transavia er zelf voor om de piloot in oktober 2016 een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd te geven, terwijl zij ervan op de hoogte was dat de piloot in beeld was als verdachte.

Gezien het bovenstaande ziet de kantonrechter geen reden om de arbeidsovereenkomst te ontbinden.

Hoe ging dat in andere situaties?
De Hoge Raad bepaalde in 2010 al dat een strafrechtelijke veroordeling in beginsel geen dringende reden oplevert voor ontslag. Het ging in dat geval om een werknemer die een gevangenisstraf moest uitzitten. Uit andere uitspraken blijkt dat een strafrechtelijke veroordeling een factor kán zijn om de arbeidsovereenkomst te ontbinden, indien de aard van het misdrijf en de aard van de werkzaamheden verband houden met elkaar. Maar nog belangrijker zijn ‘alle omstandigheden van de situatie’. Zo kijkt de rechter bijvoorbeeld naar de vraag of de werkgever door de veroordeling een slechte naam krijgt, of het een eenmalige gebeurtenis is en of de werknemer zijn werkgever op tijd en juist informeert.

Voorbeelden van zaken waarin er wél werd ontbonden:

  • Een teamlid Bagage Processen in beschermd gebied op Schiphol, die strafrechtelijk veroordeeld was voor het invoeren van 7 kilo cocaïne. Volgens de kantonrechter moest worden ontbonden omdat hij zijn vertrouwenspositie misbruikte en omdat hij vanwege zijn veroordeling niet langer in bezit was van een Schipholpas, hetgeen noodzakelijk was voor zijn functie;
  • Een werknemer die was veroordeeld voor poging tot doodslag en zware mishandeling. De omstandigheden dat er sprake was van ernstig geweld, de weerstand onder collega’s voor zijn terugkeer en de goede arbeidsmarktpositie van de werknemer maakten dat de kantonrechter tot ontbinding overging.

Voorbeeld van een zaak waarin er niet werd ontbonden:

  • Een werknemer in een ziekenhuis was veroordeeld voor het bezit en de productie van harddrugs. De kantonrechter was van mening dat de feiten weliswaar enig verband vertoonden met de aard van het dienstverband, maar achtte dit onvoldoende ‘direct’: de feiten waren in de privésfeer gepleegd, zonder dat de werknemer daarbij gebruik maakte van zijn positie bij het ziekenhuis.

Conclusie
Wanneer je werknemer strafrechtelijk wordt veroordeeld, kun je er dus niet zomaar van uitgaan dat je de arbeidsovereenkomst kunt laten ontbinden. Niet alleen de strafrechtelijke veroordeling, maar alle omstandigheden van het geval zijn van belang.

Wil je weten of je jouw werknemer kunt ontslaan? Of heb je vragen over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail rodenburg@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Leonie Rodenburg

Wekelijks op de hoogte blijven van juridisch nieuws?

Opletten met overwerk wijziging WML!

Opletten met overwerk: wijziging WML!

Door Charlotte van Eeden | april 18, 2018

Per 1 januari 2018 wijzigde de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Vorig jaar is de leeftijd waarop een werknemer recht heeft op het wettelijk minimumloon al aangepast van 23 jaar naar 22 jaar. Nu schrijft de wet andere regels voor met betrekking tot minimumloon en de vakantietoeslag bij overwerk. Wat veranderde er? Voor de wijziging…

Werknemer installeert bitcoinmachine en wordt ontslagen mag dat

Werknemer installeert stiekem een bitcoinmachine en wordt ontslagen: mag dat?

Door Charlotte van Eeden | maart 31, 2018

Onlangs schreven wij al een artikel over het investeren in bitcoins, en wat hierbij mis kan gaan. Nu bespreken wij een andere situatie: een werknemer installeerde voor het minen van bitcoins stiekem een machine op kantoor. Deze werknemer is op staande voet ontslagen. Is dit terecht? De feiten op een rij De werknemer werkte sinds…

#3, Vakblad Aannemer, Schade aan bedrijfseigendommen.LegalMatters

Schade aan bedrijfseigendommen

Door Charlotte van Eeden | maart 29, 2018

Werknemers bezitten vaak bedrijfseigendommen, zoals een bus vol gereedschap of een laptop. Maar wie betaalt als er als hier schade aan ontstaat? Onze jurist Charlotte van Eeden legt tegenover Vakblad Aannemer uit hoe het precies zit.

Rechter legt ICI PARIS over de knie: werkneemster onterecht op staande voet ontslagen

Door Charlotte van Eeden | februari 28, 2018

Onlangs publiceerden wij een artikel over Kruidvat die een medewerkster op staande voet ontsloeg, omdat zij een gratis crème gebruikte. Dat de rechter het ontslag goedkeurde, bleek toch niet zo verrassend. Nu is weer een werkneemster ontslagen, dit keer van ICI PARIS XL. Zij gaf haar broer proefjes en gifts mee toen hij een parfum…