Schade aan bedrijfseigendommen: wie betaalt dat?

Het komt regelmatig voor dat werknemers bedrijfseigendommen in hun bezit hebben. Zo heeft een werknemer van een aannemer vaak een bus vol gereedschap, of een commercieel medewerker een laptop en telefoon van de zaak. Deze bedrijfseigendommen worden niet alleen onder werktijd, maar ook buiten werktijd gebruikt. Maar wat gebeurt er als er schade aan de bedrijfseigendommen ontstaat? Kan deze schade dan op de werknemer verhaald worden?
Schade aan bedrijfseigendommen wie betaalt dat
Schade tijdens werktijd: wie bepaalt, betaalt
Of schade aan bedrijfseigendommen door de werkgever of de werknemer moet worden betaald, is afhankelijk van het moment waarop de schade is ontstaan. Mocht een werknemer zich dus melden met een beschadigde telefoon of beschadigd gereedschap, is het eerst belangrijk om te bekijken wanneer de schade is ontstaan. Voor schade aan bedrijfseigendommen die ontstaan tijdens de werktijd, is de werknemer in principe niet aansprakelijk. De wet zegt het volgende hierover: “De werknemer die bij de uitvoering van de overeenkomst schade toebrengt aan de werkgever of aan een derde jegens wie de werkgever tot vergoeding van die schade is gehouden, is te dier zake niet jegens de werkgever aansprakelijk, tenzij de schade een gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid.” (artikel 7:661 BW). Hieruit blijkt dat een werknemer schade in beginsel niet aan een werkgever hoeft te vergoeden, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.

Opzet of bewuste roekeloosheid
Als een werkgever meent dat er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid, moet hij dit aantonen. Dit blijkt in de praktijk nogal lastig. Er moet dan namelijk bewezen worden dat de werknemer een handeling verrichte, waarmee doelbewust schade werd veroorzaakt. Een succesvol beroep op opzet kan bijvoorbeeld slagen als er schade is ontstaan aan een auto, omdat de werknemer reed onder invloed. Als de werknemer hiervoor strafrechtelijk veroordeeld is, kun je aantonen dat er sprake is van opzet. In dat geval moet de werknemer zelf de schade vergoeden.

Als je als werkgever kunt aantonen dat de werknemer vóór het veroorzaken van schade wist dat zijn gedrag roekeloos was, is sprake van bewuste roekeloosheid. Ook dit is een lastige hobbel om te nemen. Toch kan in uitzonderlijke gevallen een beroep op bewuste roekeloosheid slagen. Een werkgever moet dan aan de hand van feiten aannemelijk maken dat de werknemer wist dat zijn handelen tot schade kon leiden, maar dat hij de eventuele gevolgen toch accepteerde. Een voorbeeld hiervan is dat een werkgever in geval van een verkeersongeval van een werknemer aantoont dat de werknemer vóór het ongeluk zeer agressief reed. In het verleden heeft de Hoge Raad in een dergelijke situatie geoordeeld dat de werknemer zich voor het ongeluk bewust was van zijn roekeloze gedrag, maar hij de eventuele gevolgen toch op de koop toe nam.

Toch is in de rechtspraak te zien dat werkgevers in veel gevallen niet zonder meer in het gelijk worden gesteld. Het blijft vaak lastig om opzet of bewuste roekeloosheid aan te tonen.

Schade buiten werktijd
Met schade aan bedrijfseigendommen die zijn ontstaan buiten werktijd ligt het wat genuanceerder.  Als de schade namelijk niet ontstaat tijdens de uitvoering van de werkzaamheden, kan de werknemer géén beroep doen op de hoofdregel van artikel 7:661 BW. Als de schade buiten werktijd ontstaat, kan de werknemer zelf aansprakelijk zijn voor de schade. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als op zaterdag, onderweg naar de supermarkt, schade ontstaat aan een leaseauto. Of als een werknemer in zijn privétijd een klopboor gebruikt en deze kapot gaat. De schade die hierdoor ontstaat mag in rekening worden gebracht bij de werknemer. De schade is immers niet ontstaan bij de uitvoering van de arbeidsovereenkomst.

Toch vond de rechter ook wel eens dat een werknemer niet aansprakelijk was, ook al was de schade buiten werktijd ontstaan. Dit was bijvoorbeeld het geval bij een werkneemster wiens vriend onder invloed én zonder wetenschap van de werkneemster, de auto van de zaak van de werkneemster total loss reed. In dit geval was de rechter van mening dat de werkneemster de schade niet hoefde te vergoeden.

Werk- en privétijd lopen dus nogal eens door elkaar heen, waardoor het niet altijd duidelijk is wie de schade moet vergoeden. Bij een taxichauffeur bijvoorbeeld kan het zo zijn dat deze tussen verschillende ritten door naar huis mag rijden met de bedrijfsauto. Wie moet dan voor de kosten opdraaien, als tijdens die rit naar huis een ongeluk wordt veroorzaakt? De werkgever kan hiervoor toch aansprakelijk worden gehouden, ook al vindt het ongeluk feitelijk plaats buiten werktijd.

Kortom: niet alleen is belangrijk of de schade is ontstaan tijdens of buiten werktijd, maar ook welke overige omstandigheden er spelen. Wie er moet betalen, is niet altijd zwart-wit te beantwoorden.

Tip om discussies te voorkomen
Om in dergelijke gevallen discussies te voorkomen, is het handig om vooraf afspraken te maken over de kosten bij schade. Leg deze afspraken vervolgens schriftelijk vast in de arbeidsovereenkomst, een bruikleenovereenkomst/gebruikersovereenkomst of het personeelsreglement. Ook kan het zijn dat in de cao afwijkende afspraken zijn opgenomen. Het blijft dus altijd belangrijk om deze er ook bij te pakken.

Wil je weten of je in jouw geval schade kunt verhalen op je werknemer? Of wil je gedoe voorkomen en een goede overeenkomst laten opstellen?  Of heb je vragen over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail vaneeden@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Posted in ,

Charlotte van Eeden

Wekelijks op de hoogte blijven van juridisch nieuws?

Opletten met overwerk wijziging WML!

Opletten met overwerk: wijziging WML!

Door Charlotte van Eeden | april 18, 2018

Per 1 januari 2018 wijzigde de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Vorig jaar is de leeftijd waarop een werknemer recht heeft op het wettelijk minimumloon al aangepast van 23 jaar naar 22 jaar. Nu schrijft de wet andere regels voor met betrekking tot minimumloon en de vakantietoeslag bij overwerk. Wat veranderde er? Voor de wijziging…

Werknemer installeert bitcoinmachine en wordt ontslagen mag dat

Werknemer installeert stiekem een bitcoinmachine en wordt ontslagen: mag dat?

Door Charlotte van Eeden | maart 31, 2018

Onlangs schreven wij al een artikel over het investeren in bitcoins, en wat hierbij mis kan gaan. Nu bespreken wij een andere situatie: een werknemer installeerde voor het minen van bitcoins stiekem een machine op kantoor. Deze werknemer is op staande voet ontslagen. Is dit terecht? De feiten op een rij De werknemer werkte sinds…

#3, Vakblad Aannemer, Schade aan bedrijfseigendommen.LegalMatters

Schade aan bedrijfseigendommen

Door Charlotte van Eeden | maart 29, 2018

Werknemers bezitten vaak bedrijfseigendommen, zoals een bus vol gereedschap of een laptop. Maar wie betaalt als er als hier schade aan ontstaat? Onze jurist Charlotte van Eeden legt tegenover Vakblad Aannemer uit hoe het precies zit.

Rechter legt ICI PARIS over de knie: werkneemster onterecht op staande voet ontslagen

Door Charlotte van Eeden | februari 28, 2018

Onlangs publiceerden wij een artikel over Kruidvat die een medewerkster op staande voet ontsloeg, omdat zij een gratis crème gebruikte. Dat de rechter het ontslag goedkeurde, bleek toch niet zo verrassend. Nu is weer een werkneemster ontslagen, dit keer van ICI PARIS XL. Zij gaf haar broer proefjes en gifts mee toen hij een parfum…