Mag je zomaar foto’s van internet gebruiken?

Het internet maakt onlosmakelijk onderdeel uit van ons leven. Mede dankzij onze grootste gemeenschappelijke vriend Google kunnen wij informatie en afbeeldingen ‘vrij’ van het web plukken. Veel mensen doen dit dan ook en gebruiken de afbeeldingen voor allerlei doeleinden zoals websites, artikelen of zelfs logo’s. Maar hoe vrij is dit gebruik eigenlijk?

Mag je zomaar foto's van internet gebruiken

Wat zijn stockfotografiewebsites?
Er zijn verschillende websites waar stockfotografie op wordt aangeboden. Denk bijvoorbeeld aan partijen als ‘Shutterstock’ en ‘Getty Images’. Stockfotografiewebsites verlenen licenties op digitale gegevens, voornamelijk (stilstaande) afbeeldingen en foto’s, voor het gebruik van grafisch ontwerp, reclame, productverpakking en interactieve multimedia.

Mag je stockfoto’s gratis gebruiken?
Op stockfotografiewebsites worden royalty-vrije of rechtenvrije afbeeldingen aangeboden. De term royalty-vrij kan het op misleidende wijze doen overkomen alsof de afbeeldingen gratis te gebruiken zijn.  Dit is echter niet het geval. Royalty-vrij betekent namelijk dat sprake is van een bepaald licentiemodel waarbij de gebruiker door een eenmalige betaling het doorlopende recht verkrijgt om een afbeeldingen te gebruiken. Dit is ergens ook wel begrijpelijk. De maker van de afbeelding verdient een beloning voor zijn werk en zal ook zijn brood moeten verdienen.

Wat zijn de mogelijke gevolgen als je stockfoto’s gebruikt zonder te betalen?
Mensen die in de wetenschap verkeren dat ze een afbeelding vrij mogen gebruiken, worden vervolgens (gemakkelijk) opgespoord. Plotseling ligt er een brief op de deurmat van de Stokfotografiewebsite (of haar advocaat) waarin de gebruiker wordt gesommeerd om het gebruik van de afbeelding te staken. Naast het verbod tot gebruik van de afbeelding (vanwege auteursrechtinbreuk) wordt meestal een hoge licentievergoeding geëist (omdat de maker schade zou lijden door het onrechtmatige gebruik), alsmede de gemaakte juridische kosten. Maar de vraag is of dit altijd wel zo terecht is.

Wanneer heeft de maker van een werk auteursrechtelijke bescherming?
Niet op alle werken rust auteursrecht en dus ook niet op alle stockfoto’s. Op grond van de Auteurswet komen voor auteursrechtelijke bescherming de werken in aanmerking die:

  • een eigen, oorspronkelijk karakter hebben, en
  • het persoonlijk stempel van de maker dragen.

Dit betekent dat een vorm niet ontleend mag zijn aan het werk van een ander. En dat er sprake moet zijn van een vorm die het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes.

Zo oordeelde de Rechtbank Noord-Holland onlangs dat een foto van een natuurgetrouwe close-up van een temperatuurmeter in een auto géén auteursrechtelijke bescherming toekomt. De verschillende variaties zoals belichting, afstand en hoek zijn volgens de rechter onvoldoende om te kunnen spreken van een oorspronkelijk werk en draagt daardoor ook geen persoonlijk stempel van de fotograaf. Vereist is dat de foto zich onderscheidt van een andere foto, en dat daaraan is af te zien dat de fotograaf persoonlijke keuzes heeft gemaakt.

Wat kun je het beste doen als je stockfoto’s gebruikt of gaat gebruiken?

  • Lees de gebruikersvoorwaarden en de licentieovereenkomst op stockfotografiewebsites goed door. Zo kom je niet voor onaangename verrassingen te staan.
  • Mocht je toch worden aangeschreven, dan doe je er goed aan om te onderzoeken of er niet soortgelijke afbeeldingen op internet zijn geplaatst die dateren van een eerdere datum. Indien je een oudere foto vindt, dan strandt een geslaagd beroep op het auteursrecht van de maker omdat het eigen oorspronkelijk karakter ontbreekt.
  • Mocht de zoektocht niets opleveren, dan zal moeten worden gekeken naar de mate van creativiteit die gemoeid is met het maken van de foto. Hoe meer keuzemogelijkheden de auteur heeft om aan zijn creatieve gestalte te geven, hoe groter de kans is dat hij een auteursrechtelijk beschermd werk heeft geschept. Het is verstandig om dan juridisch advies in te winnen.

Heb jij vragen over het gebruik van internetfoto’s? Heeft iemand jouw foto zonder jouw toestemming gebruikt? Of heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail kramps@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

Posted in

Mark Wiggelaar

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

Bruidspaar schrikt tijdens huwelijksdiner van schenken 0.0-bier

Bruidspaar schrikt tijdens huwelijksdiner van schenken 0.0-bier

Door Babette van de Venne | april 17, 2019

De uitbater van restaurant de IJ-kantine daagde een bruidspaar voor de rechter, omdat zij hun huwelijksdiner niet betaalden. Het restaurant verzorgde het hele huwelijksdiner voor het bruidspaar en haar tweehonderd gasten. Toch weigerde het bruidspaar de eindfactuur te betalen, omdat het restaurant haar afspraken uit de overeenkomst niet zou zijn nagekomen. Het paar vorderde daarom…

‘Er blijft weinig van de eerste etage van de woning over’ voldoende waarschuwing

‘Er blijft weinig over van de eerste etage’: voldoende waarschuwing?

Door Babette van de Venne | maart 4, 2019

Bij het uitvoeren van aannemingswerkzaamheden kan schade ontstaan. De opdrachtgever stelt zich in zo’n geval vaak op het standpunt dat er sprake is van wanprestatie, en houdt de aannemer aansprakelijk voor de schade. Aansprakelijk zijn voor schade vindt niemand prettig en zeker niet als de schade groot is. Daarom proberen aannemers hun aansprakelijkheid vaak contractueel…

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen een waardevolle toevoeging

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen: een waardevolle toevoeging?

Door Babette van de Venne | januari 30, 2019

Anno 2019 is het geheimhouden van bedrijfsinformatie een stuk ingewikkelder en complexer dan voorheen. Werknemers stappen vaker over naar een andere werkgever of ze beginnen voor zichzelf. Het komt dan ook met enige regelmaat voor dat een (oud-)werknemer vertrouwelijke informatie kopieert en lekt aan die nieuwe werkgever of aan de concurrent. Daarnaast speelt de digitalisering…

De beroemde rode knop uit Miljoenenjacht deal or no deal

De beroemde rode knop uit Miljoenenjacht: deal or no deal?

Door Meike Dobbelaar | april 3, 2019

Het is een bekend televisie-incident: de finalist uit Postcode Loterij Miljoenenjacht die in 2013 naar eigen zeggen ‘per ongeluk’ op de befaamde rode knop drukt. Met de druk op de knop sloot de finalist een deal voor 125.000 euro. Alhoewel de finalist direct opmerkt dat hij een vergissing maakt, laat de notaris niet toe het…