Anne Frank Fonds dreigt met een kort geding

De wereldberoemde en aangrijpende verhalen uit het dagboek van Anne Frank, blijft de mens intrigeren en inspireren. Zo ook de toneelschrijver Ilja Leonard Pfeijffer. Hij maakte een (vrije) bewerking van het dagboek en schreef het toneelstuk “Achter het Huis”. De première van het toneelstuk staat voor aanstaande vrijdag 11 november gepland, maar het Anne Frank Fonds is niet blij met de toneelbewerking. Het Fonds beschuldigt Pfeijffer van smaad en schending van het auteursrecht, en dreigt met een kort geding.

Anne Frank Fonds dreigt met kort geding

Verzonnen scènes
Het Anne Frank Fonds is opgericht door Otto Frank (de vader van Anne Frank). De dagboeken behoren toe aan het Fonds. Het Fonds heeft hiermee de auteursrechten in handen gekregen op alle uitgaven, bewerkingen, theaterproducties en films over het Achterhuis. Het Fonds kan bepalen welke publicaties verschijnen en aan welke voorwaarden zal moeten worden voldaan. Ook kan het Fonds bepaalde voorwaarden aan het gebruik stellen.

Het commentaar van het Fonds op het toneelstuk “Achter het Huis” van Pfeijffer ziet met name op de tekst van het toneelstuk. Volgens het Fonds bevat de tekst van het toneelstuk diverse schunnigheden. Met name door de alternatieve verhaallijn (en fictieve geweldsdaad) wordt één van de medeonderduikers in het Achterhuis, Fritz Pfeffer, als dader in plaats van slachtoffer neergezet. Verder maakt het Fonds bezwaar tegen de verzonnen scènes en (soms) humoristische toon.

Auteursrecht in een notendop

Wat is auteursrecht?
Het auteursrecht is een belangrijk exclusief eigendomsrecht. Het vormt de beloning voor het aan de openbaarheid afstaan van een intellectuele prestatie, en moedigt dit aan in het belang van de gehele gemeenschap. Zonder auteur is er immers geen werk met als gevolg dat niemand hiervan kennis kan nemen. Het is dan ook billijk dat de maker van een werk beloond wordt.

Wanneer verkrijg je auteursrechtelijke bescherming?
Allereerst moet een auteursrechtelijk beschermd werk een eigen, oorspronkelijk karakter hebben. Dit betekent dat de creatie niet ontleend mag zijn aan een werk van een ander. Daarbij moet het werk de persoonlijke stempel van de maker dragen. Dit houdt in dat er bij het maken van een werk creatieve keuzes moeten zijn gemaakt.

Welke rechten verkrijg je met een auteursrecht?
Door middel van het auteursrecht verkrijgt de maker een aantal belangrijke rechten. Zo mag de maker beslissen over de exploitatie van het werk dat hij heeft gecreëerd. Zonder de toestemming van de maker mag het werk niet worden uitgegeven. Daarnaast wordt het werk van de auteur beschermd tegen misbruik (verminking, aantasting, publicatie onder een andere naam) door anderen.

Hoe zit het met bewerkingen?
We hebben hierboven gelezen dat een auteursrechtelijk beschermd werk niet ontleend mag zijn aan een ander werk. Echter, geen enkele creatie is gemaakt uit niets. Nieuwe werken kunnen geïnspireerd zijn door en gebaseerd zijn op bestaande werken. In dit geval de toneelbewerking van Pfeijffer dat gebaseerd is op het dagboek van Anne Frank. In principe is voor het maken van een bewerking toestemming nodig van de auteur van het oorspronkelijke werk. Echter, bewerkingen die op voldoende afstand staan van het oorspronkelijke werk en waarvan geen auteursrechtelijk beschermde elementen zijn overgenomen, komen in aanmerking voor auteursrechtelijke bescherming (als dus weer voldaan wordt aan de vereisten nieuw, oorspronkelijke werk en de persoonlijke stempel).

Eigen interpretatie
Volgens Arjen Stuurman staat het iedereen vrij een eigen interpretatie van de historische feiten te geven. Hij is dus van mening dat hij voor de vrije bewerking van het dagboek van Anne Frank geen toestemming nodig had van het Fonds. Stuurman heeft wel al aangegeven desondanks bereid te zijn voor overleg. Hij vertrouwt erop dat hij in een eventuele rechtszaak in het gelijk zal worden gesteld.

Gezamenlijke oplossing
Of Stuurman met zijn toneelstuk te ver is gegaan, hangt onder meer af van het script en hoe dit op het toneel uitwerkt. Vooralsnog is het even afwachten of het Fonds daadwerkelijk een kort geding start. De try-outs van het toneelstuk lijken momenteel gewoon door te gaan.. Natuurlijk is het belangrijk dat het verhaal van Anne Frank wordt bewaakt. Maar het lijkt mij ook goed als partijen met elkaar een constructief gesprek voeren en tot een gezamenlijke oplossing komen in plaats van deze zaak uit te vechten voor de rechtbank.

Heb je vragen over auteursrechten? Of heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over andere juridische zaken? Neem dan contact met mij op per e-mail kramps@legalmatters.com of telefonisch 088 – 6288 388. Ik help je graag verder!

 

Posted in

Mark Wiggelaar

Mis niets meer, ontvang wekelijks het laatste juridische nieuws!

Waarom Capri Sun haar vormmerk kwijtraakte

Waarom Capri Sun haar vormmerk kwijtraakte. Vrijbrief om de nietigheid van haar modelregistraties in te roepen?

Door Roos Sibbes | juli 31, 2019

Capri Sun, producent van kinderdrankjes in de bekende sta-zakjes, raakt haar vormmerk kwijt. Wat betekent dat in de praktijk?   Wat speelde zich af? Capri Sun Ag (hierna: Capri Sun) brengt kindervruchtensappen in de bekende ‘sta-zakjes’ op de markt onder het merk CAPRI SUN. Capri Sun heeft in 1997 een Internationale aanvraag voor een vormmerk…

Intersnack kraakt een harde noot met het merkrecht op Tijgernootjes

Intersnack kraakt een harde noot met het merkrecht op Tijgernootjes

Door Bodil Koppejan | juli 10, 2019

Iedereen kent de lekkernij wel van een feestje of van een gezellig avondje op de bank: het Tijgernootje. Sinds 1993 produceert en verhandelt Frito-Lay, eigenaar van Duyvis, de welbekende pinda waarvan de buitenste laag twee verschillende kleuren heeft waardoor er een tijgerpatroon ontstaat. Onlangs boog de rechtbank Gelderland zich over een zaak waarin het uiterlijk…

Koop is koop

De man met de hamer: koop is koop!

Door Babette van de Venne | juli 17, 2019

Op grond van de wet moet aan twee ‘simpele’ vereisten worden voldaan om een rechtsgeldige overeenkomst tot stand te laten komen. Er moet sprake zijn van een aanbod en van de aanvaarding van dat aanbod. Dit klinkt heel simpel, maar vaak ligt het toch iets genuanceerder dan dat. Een goed voorbeeld hiervan is de zaak…

#4, Vakblad Aannemer, waarschuwingsplicht

‘Er blijft weinig over van de eerste etage’: voldoende waarschuwing?

Door Babette van de Venne | april 30, 2019

Bij het uitvoeren van aannemingswerkzaamheden kan schade ontstaan. De opdrachtgever stelt zich in zo’n geval vaak op het standpunt dat er sprake is van wanprestatie, en houdt de aannemer aansprakelijk voor de schade. Aansprakelijk zijn voor schade vindt niemand prettig en zeker niet als de schade groot is. Daarom proberen aannemers hun aansprakelijkheid vaak contractueel…