Kan ik aansprakelijk zijn door onderhandelingen te stoppen?

Kan ik aansprakelijk zijn door onderhandelingen te stoppen?

Als ondernemer ben je voortdurend in gesprek met anderen om de mogelijkheden van een samenwerking te verkennen. Onderhandelingen leiden soms tot een contract, maar soms ook niet. Tijdens de gesprekken kan ook blijken dat je het helemaal niet ziet zitten om verder te onderhandelen en liever van alles afziet. Maar pas op: onderhandelingen zijn niet altijd even vrijblijvend en aansprakelijkheid ligt op de loer.

Kan ik aansprakelijk zijn door onderhandelingen te stoppen?

Contractsvrijheid, blijheid?

Iedereen mag op elk gewenst moment een contract sluiten met wie dan ook. De inhoud van het contract mag volledig door partijen zelf bepaald worden. Vrijheid, blijheid? Niet helemaal, deze contractsvrijheid kent namelijk ook haar grenzen. Zo mag geen contract worden gesloten dat in strijd is met de openbare orde of goede zeden (redelijk vanzelfsprekend), maar ook afspraken die indruisen tegen regels die de consument of werknemer moeten beschermen zijn niet geldig.

Als je eenmaal een contract hebt gesloten dan zijn partijen ook verplicht om de gemaakte afspraken na te komen. Doet een van de contractspartijen dat niet, dan kan de ander daartegen optreden door bijvoorbeeld nakoming of schadevergoeding te vorderen.

Kan ik aansprakelijk zijn als ik de contractonderhandelingen stop?

Hoewel aansprakelijkheid in de meeste gevallen pas ontstaat als een van de contracterende partijen de gemaakte afspraken niet nakomt, kan er ook sprake zijn van aansprakelijkheid nog vóórdat een contract is gesloten.

In principe mogen de onderhandelende partijen altijd de onderhandelingen afbreken zónder verdere consequenties. Dit kan anders zijn wanneer de onderhandelingsfase (te) vergevorderd is en de achterblijvende partij erop mocht vertrouwen dat het contract daadwerkelijk zou worden gesloten. Dan de onderhandelingen afbreken kan onaanvaardbaar zijn. De partij die de onderhandelingen stopt kan dan aansprakelijk zijn.

Naast het duidelijk ingeboezemde vertrouwen, kunnen bepaalde omstandigheden ervoor zorgen dat de onderhandelingen niet mag worden afgebroken. Bijvoorbeeld omdat de achterblijvende partij  met een hoge schadepost blijft zitten.

Wat zijn de gevolgen bij het afbreken van onderhandelingen?

Juridisch gezien bestaat de precontractuele fase uit drie stadia:

Stadium  1.

Beide partijen mogen de onderhandelingen zonder vergoeding van kosten en/of schade afbreken.

Stadium 2.

De onderhandelingen mogen alleen worden afgebroken met vergoeding van de kosten van de andere partij.

Stadium 3.

De onderhandelingen mogen slechts worden afgebroken met vergoeding van de kosten en schade, waaronder winstderving, van de andere partij.

De achterblijvende partij kan dus flinke schadevergoeding vorderen. Als de achterblijver schadevergoeding vordert, kan het kort gezegd gaan om de kosten die zijn gemaakt tijdens de onderhandelingen. Dit heet het negatief contractsbelang. Of de achterblijver kiest voor een schadevergoeding die gaat over de (verbeterde) financiële positie wanneer het contract daadwerkelijk zou zijn gesloten en nageleefd. Dit heet het positief contractsbelang.

Er kan ook voor worden gekozen de afbrekende partij te dwingen tot het voortzetten van de onderhandelingen. De onderhandelingen voortzetten is vaak niet makkelijk. Het vertrouwen heeft een deuk opgelopen en er kan alsnog een situatie ontstaan waarin de onderhandelingen wèl gerechtvaardigd mogen worden afgebroken, zodat de overeenkomst toch niet zal worden gesloten. De verplichting om door te onderhandelen houdt dus geen verplichting in tot het sluiten van een overeenkomst.

Precontractuele aansprakelijkheid voorkom je met een voorovereenkomst

Gedoe en aansprakelijkheid bij het afbreken van onderhandelingen voorkomen? Sluit dan een voorovereenkomst. Dit wordt ook wel een letter of intent genoemd. In zo’n overeenkomst kun je bepalen wie welke kosten ter voorbereiding draagt en kan aansprakelijkheid voor kosten en schade bij afgebroken onderhandelingen worden uitgesloten.

Tips voor ondernemers

Als je gaat onderhandelen zijn dit belangrijke tips:

  • Houd tijdens de contractonderhandelingen rekening met de belangen van de andere partij;
  • Laat voordat je start met de onderhandelingen een intentieverklaring opstellen door een juridisch expert;
  • Zorg ook dat je vooraf een geheimhoudingsverklaring laat opstellen voor bescherming van jouw bedrijfsgegevens en know how.

Win juridisch advies in

Voorop staat dat partijen de onderhandelingen zonder gevolgen mogen afbreken. Wel zijn er situaties waarin de onderhandelingen niet mogen worden afgebroken. Hierbij spelen alle omstandigheden in meer of mindere mate een rol. Zowel voor de partij die wenst af te breken als de partij die achterblijft, is het verstandig om tijdig deskundig advies in te winnen.

Ga je binnenkort onderhandelen? Of wil je onderhandelingen beëindigen? En wil je weten hoe je dit het beste kunt aanpakken? Neem dan contact met mij op per e-mail zaaijer@legalmatters.com of telefonisch 088 – 628 388. Ik help je graag verder!

Opletten met overwerk wijziging WML!

Opletten met overwerk: wijziging WML!

Door Charlotte van Eeden | 18 apr 2018

Per 1 januari 2018 wijzigde de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Vorig jaar is de…

Privacy en personeelszaken is jouw interne organisatie al privacyproof

Privacy en personeelszaken: is jouw interne organisatie al privacyproof?

Door Imme Jane Brand | 18 apr 2018

Zoals inmiddels wel bekend komt er een hoop kijken bij de invoering van de AVG.…

Het partnerverlof op de schop

Het partnerverlof op de schop

Door Jolien Mooij | 11 apr 2018

Nederland kent in vergelijking met andere landen in Europa een nogal zuinige regeling op het…

Het licentiebeding denk na over de formulering!

Het licentiebeding: denk na over de formulering!

Door Lennert Salome | 11 apr 2018

In een licentieovereenkomst geeft de ene partij aan de andere partij toestemming – een licentie…

Werknemer installeert bitcoinmachine en wordt ontslagen mag dat

Werknemer installeert stiekem een bitcoinmachine en wordt ontslagen: mag dat?

Door Charlotte van Eeden | 31 mrt 2018

Onlangs schreven wij al een artikel over het investeren in bitcoins, en wat hierbij mis…