Ook ongemeende excuses in de rechtszaal zijn zinvol

Ook ongemeende excuses in de rechtszaal zijn zinvol

Komt een andere partij zijn afspraken niet na? Soms zit er dan niets anders op dan naar de rechter te stappen om je gelijk te halen. Natuurlijk is het een overwinning als de rechter jou gelijk geeft. Maar het is ook best fijn als de andere partij zijn excuses aanbiedt. Toch gebeurt dit meestal niet. En dat is eigenlijk best jammer.

Ook ongemeende excuses in de rechtszaal zijn zinvol

Rechters leggen bijna nooit verplichte excuses op. Dat blijkt uit onderzoek van hoogleraar privaatrecht Gijs van Dijck (Universiteit Maastricht) die meer dan 100.000 rechtszaken onderzocht.

Sorry seems to be the hardest word

De algemene gedachte is dat excuses alleen zinvol zijn als ze oprecht worden uitgesproken en dat is in rechtszaken zelden het geval. Rechters vinden het daarom moeilijk om iemand ‘sorry’ te laten zeggen. Een ander argument tegen afgedwongen excuses heeft te maken met de vrijheid van meningsuiting. Die biedt namelijk niet alleen de vrijheid om te spreken, maar ook de vrijheid iets niet te hoeven zeggen.

Oprecht of niet

Van Dijck onderzocht in een artikel in Oxford Journal of Legal Studies of niet-oprechte en afgedwongen excuses inderdaad geen functie hebben. Dat bleek niet te kloppen. Oprechtheid is belangrijk, erkent Van Dijck, maar zijn onderzoek toont aan dat excuses ook andere functies hebben, zoals:

  • Het geeft een duidelijk signaal af dat iets echt niet mag.
  • Het probleem van benadeelde partij wordt officieel erkend en serieus genomen.
  • Het herstellen van de sociale balans.

Daarbij is de vrijheid van meningsuiting volgens Van Dijck geen absoluut recht en kan het aanbieden van excuses daarom gewoon opgelegd worden.

Rectificatie

In slechts 100 op de meer dan 100.000 civiele rechtszaken werd excuses geëist.  Niet alleen omdat rechters hebben dus moeite om excuses te eisen, maar ook omdat advocaten liever een geldbedrag dan een verontschuldiging eisen. Van de weinige gevallen waarin excuses werden opgelegd, was ongeveer 90% een rectificatie met excuses als onderdeel. Opvallend is dat in zaken waarin rectificatie en excuses werd gevorderd, de rechter stelselmatig op eigen houtje de regel met excuses uit de rectificatie schrapt. Zelfs als de tegenpartij er geen verweer tegen voert.

Het recht van excuses

Misschien niet zo gek dus om ook eens van het recht van excuses gebruik te maken en degene met wie je in conflict bent sorry te laten zeggen. Niet alleen voor eigen genoegdoening, maar ook om hiermee een signaal af te geven en de lucht tussen partijen te klaren. Dit kan verdere frictie voorkomen en de ander laten inzien dat hij echt over de schreef is gegaan.

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over andere juridische zaken? Stuur dan een e-mail naar fenstra@legalmatters.com of bel me even via 088 - 628 8388.

Werkgever spreekt finale kwijting af met frauderende werknemer hoe zit dat

Werkgever spreekt finale kwijting af met frauderende werknemer: wat nu?

Door Charlotte van Eeden | 19 sep 2018

Soms komen werkgever en werknemer samen tot de conclusie dat de samenwerking niet meer goed…

De reflexwerking van algemene voorwaarden

De reflexwerking van algemene voorwaarden

Door Matthijs Roos | 29 aug 2018

Consumenten worden in het Nederlandse recht goed beschermd. Zo kunnen consumenten ná het sluiten van…

Aannemingsovereenkomst vs. overeenkomst van opdracht

Aannemingsovereenkomst vs. overeenkomst van opdracht

Door Lizzy Jansen | 29 aug 2018

Als ondernemer kun je verschillende soorten overeenkomsten sluiten met andere partijen. Het is daarbij van…

Hoge Raad géén doorbetaling loon na ontslag op staande voet!

Hoge Raad: géén doorbetaling loon na ontslag op staande voet!

Door Jolien Mooij | 29 aug 2018

Bij een ontslag staande voet eindigt de arbeidsovereenkomst per direct en staakt de werkgever direct…

Werknemer ontslagen om onjuiste informatie op LinkedInprofiel mag dat

Werknemer ontslagen om onjuiste informatie op LinkedInprofiel: mag dat?

Door Daisy Kruijver | 22 aug 2018

LinkedIn is niet meer weg te denken uit de huidige moderne samenleving, waarin het gebruik…