Ook ongemeende excuses in de rechtszaal zijn zinvol

Ook ongemeende excuses in de rechtszaal zijn zinvol

Komt een andere partij zijn afspraken niet na? Soms zit er dan niets anders op dan naar de rechter te stappen om je gelijk te halen. Natuurlijk is het een overwinning als de rechter jou gelijk geeft. Maar het is ook best fijn als de andere partij zijn excuses aanbiedt. Toch gebeurt dit meestal niet. En dat is eigenlijk best jammer.

Ook ongemeende excuses in de rechtszaal zijn zinvol

Rechters leggen bijna nooit verplichte excuses op. Dat blijkt uit onderzoek van hoogleraar privaatrecht Gijs van Dijck (Universiteit Maastricht) die meer dan 100.000 rechtszaken onderzocht.

Sorry seems to be the hardest word

De algemene gedachte is dat excuses alleen zinvol zijn als ze oprecht worden uitgesproken en dat is in rechtszaken zelden het geval. Rechters vinden het daarom moeilijk om iemand ‘sorry’ te laten zeggen. Een ander argument tegen afgedwongen excuses heeft te maken met de vrijheid van meningsuiting. Die biedt namelijk niet alleen de vrijheid om te spreken, maar ook de vrijheid iets niet te hoeven zeggen.

Oprecht of niet

Van Dijck onderzocht in een artikel in Oxford Journal of Legal Studies of niet-oprechte en afgedwongen excuses inderdaad geen functie hebben. Dat bleek niet te kloppen. Oprechtheid is belangrijk, erkent Van Dijck, maar zijn onderzoek toont aan dat excuses ook andere functies hebben, zoals:

  • Het geeft een duidelijk signaal af dat iets echt niet mag.
  • Het probleem van benadeelde partij wordt officieel erkend en serieus genomen.
  • Het herstellen van de sociale balans.

Daarbij is de vrijheid van meningsuiting volgens Van Dijck geen absoluut recht en kan het aanbieden van excuses daarom gewoon opgelegd worden.

Rectificatie

In slechts 100 op de meer dan 100.000 civiele rechtszaken werd excuses geëist.  Niet alleen omdat rechters hebben dus moeite om excuses te eisen, maar ook omdat advocaten liever een geldbedrag dan een verontschuldiging eisen. Van de weinige gevallen waarin excuses werden opgelegd, was ongeveer 90% een rectificatie met excuses als onderdeel. Opvallend is dat in zaken waarin rectificatie en excuses werd gevorderd, de rechter stelselmatig op eigen houtje de regel met excuses uit de rectificatie schrapt. Zelfs als de tegenpartij er geen verweer tegen voert.

Het recht van excuses

Misschien niet zo gek dus om ook eens van het recht van excuses gebruik te maken en degene met wie je in conflict bent sorry te laten zeggen. Niet alleen voor eigen genoegdoening, maar ook om hiermee een signaal af te geven en de lucht tussen partijen te klaren. Dit kan verdere frictie voorkomen en de ander laten inzien dat hij echt over de schreef is gegaan.

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over andere juridische zaken? Stuur dan een e-mail naar fenstra@legalmatters.com of bel me even via 088 - 628 8388.

E-book

E-book ‘ontslag op staande voet’

Door Charlotte van Eeden | 07 dec 2018

Download hier gratis ons e-book ‘ontslag op staande voet’!

Drama om een hotelbar

Drama om een buitengewoon lelijke hotelbar

Door Lizzy Jansen | 28 nov 2018

Als je een partij opdracht geeft om iets te bouwen, moet je – tot op…

Komst van de WAB ontslagrecht opnieuw op de schop

Komst van de WAB: ontslagrecht opnieuw op de schop?

Door Daisy Kruijver | 28 nov 2018

In 2015 ging ons ontslagrecht met invoering van de WWZ (Wet Werk en Zekerheid) drastisch…

Waarom jij er verstandig aan doet om een redelijke hersteltermijn te geven

Waarom jij er verstandig aan doet om een redelijke hersteltermijn te geven

Door Matthijs Roos | 21 nov 2018

Dat heb jij weer: heb je een nieuwe vloer laten leggen in de bedrijfskantine, zitten…

Duur parkeerplekje van € 4,20 naar € 300,-!

Duur parkeerplekje: van € 4,20 naar € 300,-!

Door Puk Birnie | 14 nov 2018

Op 8 oktober deed de rechtbank Amsterdam uitspraak in een procedure over een parkeerboete. De…