Battle of forms: wie wint de strijd der formulieren?

Battle of forms: wie wint de strijd der formulieren?

Algemene voorwaarden kunnen misschien vanwege hun vrij onopvallende verschijningsvorm ondergeschikt overkomen, maar zijn daarentegen van cruciaal belang. Met name voor ondernemers zijn de kleine lettertjes onmisbaar. De vaak als droge juridische kost betitelde plicht zorgt er immers voor dat veel zaken op voorhand goed geregeld worden en voorkomt dat er over bepaalde aspecten herhaaldelijk onderhandeld moet worden.

Battle of forms: wie wint de strijd der formulieren?

Algemene voorwaarden moet je vóór of bij het sluiten van een overeenkomst van toepassing verklaren én ter hand stellen aan jouw contractspartij. Doe je dat niet, dan zijn de algemene voorwaarden niet van toepassing. Maar wat gebeurt er als beide contractspartijen verwijzen naar hun eigen set algemene voorwaarden? Er is dan sprake van de zogeheten 'battle of forms'. Welke voorwaarden zijn dan van toepassing?

First shot rule

Voor de strijd over de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden geeft de wet een vuistregel. In principe gelden de algemene voorwaarden die als eerste van toepassing zijn verklaard. De wet maakt hierop een uitzondering. De algemene voorwaarden van de eerste verwijzer gelden namelijk niet als de tweede verwijzer de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden van de eerste verwijzer uitdrukkelijk van de hand wijst.

Dit laatste vereiste levert in de praktijk vaak discussies op. Het enkel van toepassing verklaren van de eigen algemene voorwaarden is namelijk niet voldoende. Zelfs niet als in de algemene voorwaarden expliciet wordt vermeld dat zij exclusief van toepassing zijn. Het van de hand wijzen zal op een dusdanige manier moeten gebeuren dat dit de andere partij niet kan zijn ontgaan. Als vuistregel kan aangehouden worden dat de afwijzing in principe niet mag onderdoen voor de verwijzing die door de aanbieder is gedaan. Het is daarom raadzaam om in een schriftelijke reactie aan de contractspartij te vermelden welke algemene voorwaarden je wel aanvaardt en welke voorwaarden niet. Ook als je met deze contractspartij al eerder zaken hebt gedaan.

Onderhandelingen

Als de algemene voorwaarden op de juiste manier van de hand zijn gewezen, dan is er juridisch gezien geen overeenkomst tot stand gekomen. Immers, een uitdrukkelijke afwijzing (en verwijzing naar de eigen algemene voorwaarden) wordt gezien als een verwerping van het aanbod. Partijen zullen de onderhandelingen dan moeten voortzetten (mits zij uiteraard nog steeds een overeenkomst met elkaar willen sluiten) en moeten bepalen welke van de twee algemene voorwaarden van toepassing zijn.

Ook kan zich de situatie voordoen dat beide partijen de algemene voorwaarden van de andere partij uitdrukkelijk van de hand wijzen. Zoals reeds geschreven geeft de wet hiervoor de vuistregel van de first shot rule. Hier kan echter wel van worden afgeweken. Zo kunnen de omstandigheden van het geval ertoe aanleiding geven dat de algemene voorwaarden van beide partijen niet van toepassing zijn. Vaak worden de algemene voorwaarden dan aan de kant gelegd en onderhandelen partijen (verder) over contractuele bepalingen.

Conclusie

Concluderend kan worden gesteld dat partijen overeenstemming moeten hebben bereikt over de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden. Indien beide partijen algemene voorwaarden gebruiken, dan dienen partijen overeenstemming te bereiken óf, en zo ja, welke algemene voorwaarden van toepassing zijn op de overeenkomst. Het is voor een ondernemer daarom raadzaam om haar contractspartij te verzoeken om de algemene voorwaarden uitdrukkelijk te aanvaarden en haar hiervoor te laten tekenen. Vice versa geldt hetzelfde; wijs de algemene voorwaarden van de andere partij uitdrukkelijk van de hand. Dit om onzekerheid te voorkomen en ervoor te zorgen dat de strijd der formulieren niet hoeft te worden gevoerd.

Pien Kramps is jurist civiel recht en huurrecht

Opletten met overwerk wijziging WML!

Opletten met overwerk: wijziging WML!

Door Charlotte van Eeden | 18 apr 2018

Per 1 januari 2018 wijzigde de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Vorig jaar is de…

Privacy en personeelszaken is jouw interne organisatie al privacyproof

Privacy en personeelszaken: is jouw interne organisatie al privacyproof?

Door Imme Jane Brand | 18 apr 2018

Zoals inmiddels wel bekend komt er een hoop kijken bij de invoering van de AVG.…

Het partnerverlof op de schop

Het partnerverlof op de schop

Door Jolien Mooij | 11 apr 2018

Nederland kent in vergelijking met andere landen in Europa een nogal zuinige regeling op het…

Het licentiebeding denk na over de formulering!

Het licentiebeding: denk na over de formulering!

Door Lennert Salome | 11 apr 2018

In een licentieovereenkomst geeft de ene partij aan de andere partij toestemming – een licentie…

Werknemer installeert bitcoinmachine en wordt ontslagen mag dat

Werknemer installeert stiekem een bitcoinmachine en wordt ontslagen: mag dat?

Door Charlotte van Eeden | 31 mrt 2018

Onlangs schreven wij al een artikel over het investeren in bitcoins, en wat hierbij mis…